Porno kijken in een relatie: ook waarom, niet alleen hoe vaak

Is porno kijken in een relatie vreemdgaan, is het onschuldig, moet je het je partner vertellen? Over die vragen bestaan vooral meningen. Onderzoek dat verder kijkt dan hoe vaak iemand kijkt, is schaarser. Precies dat deed een dyadische studie onder 309 stellen (618 personen), gepubliceerd in Archives of Sexual Behavior door onderzoekers Bőthe, Vaillancourt-Morel en collega’s van de Université de Montréal.

De onderzoekers volgden de stellen een jaar lang en maten niet alleen hoe vaak de deelnemers porno keken, maar ook waaróm ze dat deden en of het gebruik problematisch aanvoelde. Vervolgens keken ze hoe dat alles samenhing met het seksuele welzijn, niet alleen van de kijker zelf, maar ook van de partner. Dat laatste punt, het effect op de partner, is waar dit onderzoek zich onderscheidt van het meeste porno-onderzoek dat er al is.

Wat is een partnereffect, en waarom dyadisch onderzoek?

De meeste studies naar porno kijken vragen één persoon naar zijn of haar eigen gedrag en eigen tevredenheid. Dit onderzoek deed iets anders: het ondervroeg beide partners in 309 relaties, op twee momenten met een jaar ertussen. Dat heet een dyadisch onderzoeksdesign, en het maakt een specifiek soort vraag mogelijk die een enquête onder losse individuen niet kan beantwoorden: hangt wat de één doet samen met hoe het de ander een jaar later vergaat? Zo’n verband heet een partnereffect.

We bespraken eerder waarom dat soort onderzoek waardevol is bij dagboekonderzoek naar seksuele tevredenheid: een relatie is geen optelsom van twee losse individuen, maar een systeem waarin wat de één voelt of doet, doorwerkt bij de ander. Analytisch gebruikten de onderzoekers hiervoor zogeheten cross-lagged modellen binnen het actor-partner interdependence model, met gender als moderator: dat laat toe om te onderscheiden wat bij jezelf voorspelt (actoreffect) en wat bij je partner voorspelt (partnereffect), en of dat voor mannen en vrouwen anders uitpakt.

Frequentie, motieven en problematisch gebruik

De onderzoekers keken naar drie lagen: frequentie, de motieven achter het kijken, en of het gebruik problematisch aanvoelde voor de kijker zelf. Volgens de auteurs leunde eerder onderzoek vaak alleen op frequentie, en dat kan de tegenstrijdige uitkomsten in dat onderzoek verklaren. Het abstract noemt als voorbeelden van bevindingen alleen motieven en problematisch gebruik; over frequentie rapporteert het geen afzonderlijke uitkomst.

De motieven die verschil maakten: plezier en zelfexploratie

Het abstract van de studie noemt acht mogelijke motieven om porno te kijken, zonder ze allemaal bij naam te noemen. Twee motieven noemt het abstract als voorbeeld: seksueel plezier en zelfexploratie (het verkennen van je eigen seksualiteit en voorkeuren).

Bij mannen hingen deze twee motieven samen met beter seksueel functioneren, niet alleen bij zichzelf, maar ook bij hun partner een jaar later. Dat is een partnereffect: het motief van de ene partner hing samen met hoe het de andere partner een jaar later verging. De studie zegt niets over waaróm dat zo werkt, alleen dat het verband er was.

Problematisch gebruik en het effect op de partner

Het tweede patroon dat de onderzoekers vonden, ging over problematisch pornogebruik (PPU): het gevoel dat het kijken zelf lastig te controleren is of negatieve gevolgen heeft voor de persoon die kijkt. Hier was het patroon anders dan bij de motieven. Bij vrouwen en genderdiverse deelnemers hing problematisch pornogebruik samen met lager seksueel functioneren van de partner, een jaar later gemeten.

Belangrijk om hier scherp in te zijn: dit onderzoek meet of iemand zélf aangeeft dat het gebruik problematisch aanvoelt. Het is geen diagnostisch instrument en het onderzoek geeft geen criteria om dat bij jezelf of je partner vast te stellen. Dat is iets voor een behandelaar, niet voor een samenvatting van een enkele studie.

Wat dit onderzoek niet zegt

De auteurs noemen hun eigen conclusie expliciet: de samenhang tussen pornogebruik en het seksuele welzijn van stellen is complex en verschilt per gender. Ze pleiten voor meer longitudinaal, dyadisch en genderinclusief onderzoek, wat betekent dat dit ene onderzoek niet het laatste woord is.

Een paar dingen die dit onderzoek expliciet niet doet: het velt geen oordeel over porno kijken op zichzelf (niet goed, niet slecht), het geeft geen zelftest of vuistregel om te bepalen of gebruik “problematisch” is, en het test geen interventie of behandeling. Het abstract geeft bovendien geen effectgroottes of percentages en noemt niet alle acht motieven bij naam.

De nuance die bij dit onderzoek hoort

Zoals altijd benoemen we de beperkingen.

De steekproef komt uit Canada, bestaat uit 309 stellen en is gemeten over één jaar: dat is een aanzienlijke maar nog steeds specifieke groep, en de bevindingen zijn niet zonder meer te vertalen naar elke cultuur of relatievorm. Van de deelnemers identificeerde 2% zich als genderdivers, een kleine groep waarbij de uitkomsten voorzichtig gelezen moeten worden. Alle metingen zijn zelfrapportage, wat gevoelig kan zijn voor wat mensen bereid zijn toe te geven over hun eigen pornogebruik. En ondanks dat de tijdsvolgorde (meting op twee momenten) iets zegt over welke factor eerst kwam, blijft het onderzoek correlationeel: het laat samenhangen zien, geen bewezen oorzaak-gevolg.

Wat er wel stevig staat: beide partners zijn ondervraagd en een jaar gevolgd, in plaats van op één moment één persoon te vragen naar zijn of haar eigen porno- en relatiebeleving.

Wat betekent dit voor jou?

Concreet relatieadvies geven we hier niet, dat past niet bij wat dit onderzoek laat zien. Wat er wel uit naar voren komt: porno kijken in een relatie is geen enkelvoudig verschijnsel met één uitkomst. Waaróm iemand kijkt en of het gebruik als problematisch aanvoelt, hingen in deze studie samen met hoe het de partner een jaar later verging. Dat sluit aan bij een patroon dat we eerder zagen bij sexting binnen relaties: ook daar hing het motief achter een gedrag samen met de uitkomst.

En net als bij eerder onderzoek naar seksspeeltjes en relaties laat ook dit onderzoek zien dat wat er binnen een relatie gebeurt zelden op zichzelf staat: het hangt samen met wat de ander meemaakt, ook als dat niet in hetzelfde moment plaatsvindt.

Veelgestelde vragen

Is porno kijken slecht voor je relatie?

Dit onderzoek geeft daarop geen simpel antwoord. Het laat samenhangen zien tussen motieven voor pornogebruik, of het gebruik problematisch aanvoelt, en het seksuele welzijn van beide partners, maar het velt geen oordeel over porno kijken op zichzelf.

Maakt het uit hoe vaak je partner porno kijkt?

Het abstract van deze studie rapporteert geen aparte uitkomst voor frequentie. De voorbeelden die het geeft gaan over motieven en problematisch gebruik.

Wat is een partnereffect?

Een partnereffect is een samenhang tussen wat de één doet of voelt en hoe het later met de ander gaat. In dit onderzoek hing bijvoorbeeld het motief van een partner om porno te kijken samen met het seksueel functioneren van de ándere partner een jaar later.

Hoe weet je of pornogebruik problematisch is?

Deze studie meet of iemand zelf aangeeft dat het gebruik moeilijk te controleren is of negatieve gevolgen heeft, maar geeft geen criteria om dat vast te stellen. Heb je daar zelf vragen over, dan is dat iets voor een behandelaar of seksuoloog, niet iets wat met een enkele studie te beantwoorden is.

Meer lezen over motieven en relaties? Bekijk waarom stellen sexten en wat dat oplevert of lees over seksspeeltjes en relaties volgens de wetenschap.

Bronnen:

  • Bőthe B, Vaillancourt-Morel MP, François A, Michaud A, Gaudet É, Girouard A, Bergeron S (2026). Associations Between Frequency, Motivations, and Problematic Pornography Use and Sexual Well-Being: A Dyadic Prospective Study Among Couples. Archives of Sexual Behavior. PMID: 42745139
  • Velten J, Tavares IM, Rosen NO (2025). What Factors are Associated with Sexual Satisfaction, Distress, and Function in Couples? A Systematic Scoping Review of Dyadic Diary Studies. Journal of Sex Research. PMID: 40208220

Dit artikel is een samenvatting van wetenschappelijk onderzoek en geen medisch advies. Heb je vragen over pornogebruik of je relatie? Een seksuoloog of relatietherapeut kan naar jouw specifieke situatie kijken.