Over vibrators doen genoeg hardnekkige uitspraken de ronde, van je moeder, van fora, van dat ene artikel dat je ooit las. Sommige klinken logisch. De meeste kloppen niet. Deze vijf vibrator mythes toetsen we aan onderzoek dat we al eerder op deze site samenvatten, met de bron erbij. Geen mythe komt hier voorbij zonder dat we kunnen aanwijzen waar het weerwoord op gebaseerd is.

Vibrator mythe 1: “Een vibrator verpest je relatie”

Het idee: als je partner een vibrator gebruikt (of jij samen met je partner), betekent dat dat er iets ontbreekt in de relatie of dat het apparaat de partner gaat “vervangen”.

Wat onderzoek zegt: Herbenick en collega’s onderzochten in 2010 specifiek vibratorgebruik binnen relaties. Vibratorgebruik met een partner kwam veel voor, bij vrouwen van alle seksuele oriëntaties, en de meeste gebruikers voelden zich er comfortabel bij om dat samen te doen. Gebruik hing samen met een positievere seksuele functie, niet met een slechtere. Bij heterorelaties gold zelfs: wist de partner van het gebruik en stond die er positief tegenover, dan was de seksuele tevredenheid hoger. Meer hierover in ons overzicht van wat onderzoek écht zegt over seksspeeltjes.

Kanttekening: dit is correlatie, geen bewezen oorzaak-gevolg, en het onderzoek zegt niets over relaties waarin een vibrator wordt ingezet om intimiteit juist te vermijden. Maar als algemene aanname dat het apparaat zelf schadelijk is voor een relatie, houdt de mythe geen stand.

Mythe 2: “Vibrators maken je op de lange termijn ongevoelig”

Het idee: veelvuldig vibratorgebruik zou zenuwuiteinden “afstompen” en je uiteindelijk minder gevoelig maken voor andere vormen van stimulatie.

Wat onderzoek zegt: de grootste studie naar dit onderwerp (Herbenick et al., 2009, ruim 2.000 vrouwen) vroeg specifiek naar bijwerkingen. 71,5% rapporteerde nooit genitale klachten door vibratorgebruik. Klachten die wel voorkwamen, zoals tijdelijke gevoelloosheid, waren doorgaans van korte duur. Er werd geen enkel geval van blijvende schade gerapporteerd. We gaan hier uitgebreider op in in zijn vibrators veilig: wat onderzoek zegt.

Kanttekening: dit is zelfrapportage over gebruik binnen normale kaders, met een deugdelijk, lichaamsveilig product. Het zegt niets over extreem, ononderbroken gebruik met te veel druk, en het vervangt geen medisch advies als je zelf aanhoudende klachten hebt.

Mythe 3: “Als je niet klaarkomt van penetratie alleen, is er iets mis met je”

Het idee: een “normaal” orgasme zou via penetratie moeten komen, en als dat niet lukt, ligt er een probleem bij jou.

Wat onderzoek zegt: de LINDA-enquête (2023, n=2.490) vroeg Nederlandse vrouwen hoe ze klaarkomen. 89% kan klaarkomen via clitorale stimulatie, tegenover 34% via penetratie alleen. Dat is geen uitzondering, dat is de meerderheid. Onderzoek van Prause en collega’s (2016) onderschrijft dit verder: bij 64% van de vrouwen droegen clitorale en vaginale stimulatie allebei bij aan hun gebruikelijke manier van klaarkomen, en louter vaginale stimulatie was voor een minderheid de norm. We bespraken dit uitgebreider in clitoraal of vaginaal orgasme: maakt het uit?

Kanttekening: de cijfers zeggen iets over de meerderheid, niet over ieder individu. Er zijn vrouwen voor wie penetratie alleen wel voldoende is, en dat is evenveel normaal. Het punt van de mythe (dat er iets “mis” zou zijn als het niet via penetratie lukt) is wat hier niet klopt.

Mythe 4: “Een vaginaal orgasme is intenser of ‘echter’ dan een clitoraal orgasme”

Het idee: er zou een hiërarchie bestaan waarbij een orgasme via penetratie op de een of andere manier meer “telt” of sterker aanvoelt dan een orgasme via clitorale stimulatie.

Wat onderzoek zegt: dezelfde studie van Prause en collega’s (2016) ging deze vraag specifiek na. De onderzoekers vroegen vrouwen naar de intensiteit van hun orgasmes, opgesplitst naar hoe ze die bereikten (puur clitoraal, puur vaginaal, of een combinatie). De bron van het orgasme hing niet samen met de intensiteit ervan, en ook niet met tevredenheid over het seksleven. Er is geen “betere” manier om klaar te komen, alleen verschillende.

Kanttekening: de steekproef is relatief klein (88 vrouwen), dus grote stelligheid is niet gepast. Maar de mythe stelt juist het omgekeerde met veel meer stelligheid, zonder enige onderbouwing.

Mythe 5: “Seksspeeltjes zijn alleen iets voor mensen zonder partner”

Het idee: wie een seksspeeltje gebruikt, doet dat vooral omdat er geen partner is, en zodra er een relatie is, verdwijnt de behoefte.

Wat onderzoek zegt: een grootschalig Europees onderzoek (Journal of Sex Research, 2024, n=11.944, PubMed 38294998) vond dat gebruik met een partner bij 55 tot 65% van de bezitters voorkomt. Bezit en gebruik van seksspeeltjes hangen bovendien samen met hogere seksuele én levenstevredenheid, niet met afwezigheid van een partner. Dat sluit aan bij de bevindingen van Herbenick en collega’s (2010) hierboven bij mythe 1: partnergebruik is wijdverspreid, niet uitzonderlijk.

Kanttekening: dit zijn correlaties uit vragenlijstonderzoek. Dat gebruik en tevredenheid samen voorkomen, bewijst niet dat het een het ander veroorzaakt. Wat de cijfers wel duidelijk tegenspreken, is het idee dat seksspeeltjes iets zijn voor “mensen die niemand anders hebben”.

Wat deze vijf vibrator mythes gemeen hebben

Elke mythe hier stelt iets zonder bron, meestal gebaseerd op aanname of schaamte in plaats van data. En in alle vijf de gevallen is er onderzoek beschikbaar dat de aanname ofwel tegenspreekt, ofwel flink nuanceert. Dat betekent niet dat onderzoek altijd het laatste woord heeft: steekproeven zijn beperkt, het gaat vaak om zelfrapportage, en correlatie is geen oorzaak. Maar tussen “geen bewijs voor deze aanname” en “dus is het waar” ligt een groot verschil, en dat verschil wordt bij deze mythes te vaak genegeerd.

De nuance

Dit artikel vat samenvattingen van onderzoek samen die we al eerder op de site publiceerden. Voor de volledige studies, steekproefgroottes en beperkingen verwijzen we naar de artikelen waarin we ze in detail bespreken: wat onderzoek écht zegt over seksspeeltjes, zijn vibrators veilig en clitoraal versus vaginaal orgasme.

Veelgestelde vragen

Is er een mythe over vibrators die wél klopt?

Materiaal maakt wel degelijk verschil voor veiligheid en hygiëne: dat is geen mythe. Poreuze materialen zoals jelly of PVC houden vocht en bacteriën vast. Lees welk materiaal wel en niet veilig is voor de volledige uitleg.

Betekent dit dat vibratorgebruik geen enkel risico kent?

Nee. Materiaalkeuze, hygiëne en normaal gebruik blijven relevant, en er zijn situaties waarin een arts raadplegen verstandig is. Dat lees je terug in zijn vibrators veilig: wat onderzoek zegt.

Geldt dit onderzoek ook voor mannen?

De studies in dit artikel gaan specifiek over vrouwen. Voor mannen ontbreekt op dit moment vergelijkbaar onderzoek op onze site, dus daar doen we hier geen uitspraak over.

Bronnen:

  • Herbenick et al. (2009). Prevalence and Characteristics of Vibrator Use by Women in the United States. Journal of Sexual Medicine. PMID: 19453881
  • Herbenick et al. (2010). Women’s Vibrator Use in Sexual Partnerships. Journal of Sex & Marital Therapy. PMID: 20063237
  • Prause, N., Kuang, L., Lee, P., Miller, G. (2016). Clitorally Stimulated Orgasms Are Associated With Better Control of Sexual Desire, and Not Associated With Depression or Anxiety, Compared With Vaginally Stimulated Orgasms. Journal of Sexual Medicine. PMID: 27667356
  • LINDA-enquête (2023, n=2.490), via LINDA.nl
  • European Sex Toy Study (Journal of Sex Research, 2024, n=11.944), via PubMed

Dit artikel is een samenvatting van wetenschappelijk onderzoek en geen medisch advies. Heb je vragen over je seksuele gezondheid? Raadpleeg een professional.